Blog tomaszewska.eu wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Dane, które zbieram są wykorzystywane wyłącznie do celów statystycznych oraz poprawnego korzystania z serwisu po zalogowaniu.

terapia depresji poporodowej wroclaw

Agnieszka Tomaszewska - ZnanyLekarz.pl

Szczególna chwila - zmiany związane z podjęciem roli rodzica

Twoje ciało przez dziewięć miesięcy było miejscem, gdzie dojrzewało wasze dziecko. W czasie ciąży twój organizm wykorzystywał swoje specjalne funkcje i nie ustawał w wysiłkach, byś urodziła zdrową i szczęśliwą pociechę. Wykonałaś ogromną pracę, do której przygotowałaś się zarówno fizycznie, jak i psychicznie.

Jako cząstka natury twoje ciało oraz umysł podlega powtarzającym się cyklom. Jak fale na plaży czy fazy księżyca, tak i twój organizm zmienia się zgodnie z twoim dojrzewaniem. Twoje życie, więc także umysł, podlega zmianom gdy dorastasz oraz próbujesz stać się gotowa do podjęcia nowych wyzwań i nowej fascynującej roli – roli rodzica.

Jeszcze nie tak dawno cieszyłaś się z bycia we dwoje ze swoim partnerem, teraz do waszej pary dołącza dziecko. To szczególny moment w waszym życiu i szczególna chwila dla twojego organizmu.  Zapewne wiele razy słuchałaś opowieści o porodzie i opiece nad małym dzieckiem, o zdrowiu, karmieniu czy pielęgnacji noworodka – godziny przegadane z mamą lub siostrą, przyjaciółką, koleżankami z pracy. Czułaś się gotowa i odpowiednio przygotowana do nowej funkcji, a towarzyszące ci obawy blakły w zestawieniu z wizją radosnego macierzyństwa.

Wasze oczekiwania w końcu spełniły się, a ty jako matka od razu rzuciłaś się na głęboką wodę. Oczekiwanie na dziecko i radość sprzed porodu dodaje ci energii do opieki nad maluszkiem. Jesteś zadowolona i czujesz się spełniona, starcza ci sił, by załatwiać wszystkie pilne sprawy, ogarniać całość domowych obowiązków i być super-mamą.

Przez pewien czas funkcjonujesz na wysokich obrotach, jednak później zaczynasz się powoli wyciszać. Zauważasz, że się wycofujesz. Twoim porankom i wieczorom zaczyna towarzyszyć niepokój. Już nie tak chętnie zajmujesz się dzieckiem, czujesz wzmagającą się obojętność, która przeradza się w poczucie winy. Myślisz: „ja chyba jestem złą matką”. Budzą się wątpliwości o zdrowie dziecka i twoje własne, czujesz się zmęczona i obolała, tracisz apetyt. Problemy z zasypianiem i niespokojny, przerywany sen pogłębiają stan przygnębienia i braku sensu. Aż w końcu nie masz już ochoty zajmować się dzieckiem i wstawać z łózka. Pojawiający się znikąd płacz młodej matki zaczyna niepokoić twoich bliskich. Nie potrafisz wykrzesać z siebie energii, zajmowanie dzieckiem czy sobą samą to dla ciebie praca ponad siły i udręka. Pojawia się obawa, a może sugestia ze strony bliskich lub opieki medycznej – czy to może być depresja poporodowa? 

Akcja - adaptacja

Depresja poporodowa to zaburzenie nastroju, pojawiające się u matki lub ojca po narodzeniu dziecka. Według Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 (F53.0 Łagodne zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania związane z połogiem, a niewykazane w innym miejscu: depresja postnatalna, depresja poporodowa) objawy pojawiają się w ciągu pierwszych sześciu tygodni po porodzie i charakteryzują się spektrum typowym dla każdego epizodu depresyjnego: obniżony nastrój, utrata zainteresowań, spadek energii, brak zaufania lub szacunku dla siebie, poczucie winy, zaburzenia poznawcze, zaburzenia snu, zaburzenia łaknienia, myśli rezygnacyjne, o śmierci lub samobójstwie. Z uwagi na to, że niektóre z nich są typowe dla połogu (np. deregulacja rytmu dobowego, wynikająca z karmienia piersią) dla rozpoznania depresji zastosujemy dodatkowe kryteria, wskazujące na zakłócenie relacji z twoim dzieckiem: lęk oraz nadmierną i nieadekwatną troskę o wasze zdrowie, a także przekonanie o braku predyspozycji do bycia rodzicem. W odróżnieniu od baby blues syndrome – smutku okołoporodowego, który pojawia się u ok. 80% kobiet po 2–5 dniach od porodu i zanika po 2 tygodniach i który można traktować jako zmianę typową, depresję będziesz odczuwać jako stan pogłębiający się wraz z upływem czasu.

Mając na uwadze różnorodność stresorów towarzyszących rodzicielstwu w okresie okołoporodowym (tworzenie więzi, karmienie, sen dziecka i rodziny, trudności opiekuńcze, separacja od rodziny pierwotnej czy też z kwestie zdrowotne), powyższe sytuacje mogą wywołać szereg objawów psychosomatycznych o różnym stopniu nasilenia i poziomie głębokości. Depresja to stan umysłu, w którym świat jawi się w ponurych barwach, przepełnionych niepokojem i drażliwością oraz lękami pozbawionymi logicznego uzasadnienia. Nieracjonalne obawy, gdy drobne sprawy nagle rosną do niebotycznych rozmiarów i stają się problemami nie do pokonania powodują, że czujesz się wobec nich bezsilna i samotna. Twoja wyobraźnia tworzy tylko negatywne skojarzenia i podsuwa ci jedynie czarne scenariusze. Skoro twoje postrzeganie staje się w negatywny sposób wybiórcze, to skupiasz się na wyszukiwaniu sygnałów, które potwierdzą twoje negatywne obawy, a nie zauważasz pozytywnych znaków i zdarzeń. Dominującym uczuciem jest lęk przed przyszłością i powrotem do pracy zawodowej, rozczulanie się nad sobą, poczucie osamotnienia, niezrozumienia również przez osoby najbliższe, poczucie winy „bo nie jestem idealną matką i nie kocham dziecka tak, jak powinnam” lub „moje dziecko mnie nie lubi, dlaczego zawsze płacze, gdy biorę je na ręce?”. Możesz się wtedy poczuć niezrozumiana, winna i nic nie warta. Zagubienie, bezradność, strach o swoje zdrowie i zdrowie dziecka, obawa o twoją atrakcyjność, o dojrzałość męża, lęk przed zmianą, przed przyszłością, obawa o wolność i że „już nigdy nie będzie tak, jak kiedyś” to uczucia, które ci towarzyszą, a z czasem się nasilają.

Zbadajmy zatem zmianę, która zagościła w twoim życiu za sprawą macierzyństwa. W którym obszarze nastąpiła rewolucja – czy chodzi o samopoczucie fizyczne, a może karierę zawodową, aktywność towarzyską czy plany na najbliższe miesiące i lata? Ważne jest także, jak reagujesz na te zmiany: przez ciało (brakuje ci energii, szwankuje libido, nie potrafisz efektywnie wypoczywać, cierpisz na bezsenność), przez obniżenie aktywności (spadła ci motywacja, źle organizujesz czas, nie możesz się skoncentrować),  przez zakłócenia w relacjach społecznych (odsuwasz się od rodziny i znajomych, izolujesz się, czujesz się nieadekwatna), a może przez zamartwianie się o przyszłość (odczuwasz utratę sensu, brak nadziei, borykasz się z zaniżoną samooceną)?

Twój stan jest normalny

Twój stan po porodzie to sytuacja trudna dla twojego ciała, lecz również duszy. Większość z nas nosi w pamięci chwile wspaniałego samopoczucia, jak i trudne momenty, gdy „gorzej już być nie mogło”. Etap po porodzie w życiu większości kobiet ma ogromny wpływ na samopoczucie. Każda z nas ma inną naturę i scenariusz może inaczej przebiegać, ale pojawienie się uczucia depresji i braku energii jest powszechne i dotyczy ponad 25% kobiet. Łagodniejsze objawy, jak zniechęcenie, wahania nastroju czy nadmierna drażliwość są udziałem aż 80% matek w połogu i określa się je jako normalną reakcję organizmu na hormonalną rewolucję po porodzie. Twoje ciało stara się na nowo przywrócić swoje dawne funkcje, a my wspólnie postaramy się mu w tym pomóc.

Niemniej ważne niż faktory fizyczne są także przekonania, schematy i wzorce funkcjonowania, wynikające z twoich dotychczasowych doświadczeń biograficznych.  Hierarchia wartości, zapisana w twoim drzewie rodzinnym, spotyka się z historią życia i priorytetami twojego partnera, być może różnymi od twoich. Moment narodzin dziecka uwypukla różnice w waszych przekonaniach, co może znacząco wpłynąć na twój nastrój. Pozwól sobie na swobodny proces skojarzeń i dotrzyj do własnych potrzeb, tak abyś mogła najpełniej skorzystać z dobrodziejstwa, jakim jest świadome kształtowanie kierunku drogi, na której znalazła się twoja aktualna rodzina. Może ci w tym pomóc analiza kluczowych treści waszych konfliktów: najczęściej spieracie się o sposób dysponowania wspólnym budżetem, czy może o symetryczny podział obowiązków w opiece nad dzieckiem? Jesteś nieprzejednana jeśli chodzi o punktualność, a może twój partner jest zbyt uprzejmy w relacjach ze swoją rodziną kiedy chodzi o niezapowiedziane wizyty u wnuka? Skąd wiesz, że pewne wartości są dla ciebie wyjątkowo ważne i z jakiego powodu bronisz tych przekonań z determinacją? Co w tej sprawie mieliby do powiedzenia inni członkowie waszych rodzin ? Który z nich poparłby cię, a który skrytykował w twoich poglądach na ten temat? Czy przypominasz sobie jakieś rodzinne historie bądź wydarzenia, które mówią coś istotnego o tych wartościach?

Prześledzenie charakteru i sztywności dominujących przekonań w perspektywie waszych rodzin pierwotnych i rodzimych kultur pomoże ci zrozumieć nieświadome „niewidzialne lojalności”. Obecność alternatywnych postaw z systemu przekonań partnera i  jego rodziny mogą ci pomóc zrelatywizować własne przeświadczenia życiowe i osiągnąć dobry kompromis, tak abyście wspólnie mogli zadecydować, co pragniecie kontynuować, a co zostawić w przeszłości. Różnice indywidualne i rodzinne uświadomią wam zarówno podobieństwa, jak i sprzyjają budowaniu tolerancji dla różnic. Stanowią także tło dla odkrywania i definiowania twojej nowej tożsamości.

 

Początek strony